Khái niệm mã HS và cách tra cứu nhanh, đúng chuẩn hiện hành

Mã HS là gì và giữ vai trò như thế nào trong hoạt động xuất nhập khẩu? Trong bài viết này, bạn sẽ được tìm hiểu chi tiết về mã HS cũng như cách tra cứu mã HS mới nhất, dễ hiểu và dễ áp dụng.

Khái niệm mã HS

Mã HS (HS Code – Harmonized System Code) là hệ thống mã số dùng để mã hóa và phân loại hàng hóa trong hoạt động xuất nhập khẩu. Mỗi mã HS đại diện cho một nhóm hàng cụ thể, giúp xác định rõ tên gọi, đặc điểm, cấu tạo, công dụng và quy cách của hàng hóa khi làm thủ tục hải quan.

Hệ thống HS được xây dựng theo cấu trúc từ 6 đến 10 chữ số, cho phép nhận diện và phân loại hàng hóa một cách thống nhất trên phạm vi toàn cầu. Đây là cơ sở quan trọng để khai báo hải quan, áp dụng thuế suất và phục vụ công tác quản lý thương mại quốc tế.

Tại Việt Nam, mã HS được áp dụng theo Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu với cấu trúc 8 và 10 số, mở rộng từ hệ thống HS chung. Mã HS giúp xác định chính xác hàng hóa thuộc phần, chương, nhóm và phân nhóm tương ứng.

Ví dụ:

• Mã 09011100: Cà phê chưa rang, chưa khử caffeine
• Mã 08045030: Quả măng cụt
• Mã 87032342: Xe ô tô có động cơ dung tích 1500-3000cc

Các quy tắc phân loại mã HS

Để xác định đúng mã HS, người tra cứu cần nắm vững và áp dụng chính xác các nguyên tắc phân loại trong Hệ thống HS do Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO) ban hành, gồm 6 quy tắc phân loại cơ bản, trong đó cần đặc biệt lưu ý:

Quy tắc 1 - Chú giải chương và định danh sản phẩm: Phân loại chính xác dựa vào chú giải và phân nhóm, trong đó chú giải từng chương quyết định kết quả, vì vậy trước khi xác định mã HS cần kiểm tra kỹ để tránh nhầm lẫn.

Quy tắc 2a - Hàng hóa chưa hoàn chỉnh: Những sản phẩm chưa hoàn thiện nhưng đã thể hiện đặc tính và công dụng cơ bản của hàng hóa hoàn chỉnh vẫn được xếp chung mã với sản phẩm hoàn chỉnh đó.

Quy tắc 2b - Hỗn hợp và hợp chất: Trường hợp hàng hóa là hỗn hợp hoặc hợp chất, việc phân loại được thực hiện dựa trên thành phần chiếm vai trò chính hoặc bản chất cơ bản của sản phẩm.

Quy tắc 3 - Hàng hóa thuộc nhiều nhóm: Khi một mặt hàng có khả năng được xếp vào nhiều nhóm khác nhau, ưu tiên lựa chọn nhóm có mô tả cụ thể nhất; nếu vẫn chưa rõ ràng, phân loại theo thành phần hoặc yếu tố chính của bộ hàng.

Quy tắc 4 - Phân loại theo hàng hóa tương tự: Trong trường hợp không thể xác định chính xác nhóm phù hợp, hàng hóa sẽ được phân loại theo mặt hàng có đặc điểm và tính chất gần giống nhất.

Quy tắc 5 - Bao bì và hộp đựng: Các loại hộp đựng chuyên dụng, có khả năng sử dụng lâu dài, được phân loại cùng với hàng hóa; trong khi bao bì thông thường không làm thay đổi HS code.

Quy tắc 6 - So sánh và giải thích: Quy tắc này hướng dẫn việc đối chiếu và giải thích giữa các phân nhóm để lựa chọn mã HS phù hợp nhất.

Mã HS ảnh hưởng thế nào đến thuế và chính sách quản lý

Đối với thuế nhập khẩu

Mã HS ảnh hưởng trực tiếp đến mức thuế doanh nghiệp phải nộp, vì mỗi mã tương ứng với một thuế suất cụ thể theo Biểu thuế nhập khẩu (MFN, ưu đãi đặc biệt theo các FTA như EVFTA, CPTPP…). 

Trường hợp áp sai mã HS, cơ quan hải quan sẽ điều chỉnh theo mã đúng, kéo theo truy thu thuế, xử phạt vi phạm hành chính và nguy cơ mất ưu đãi thuế quan. Do đó, xác định đúng mã HS giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí và tận dụng hợp pháp các chính sách ưu đãi của Nhà nước.

Đối với thuế giá trị gia tăng (GTGT)

Mã HS là căn cứ xác định mức thuế GTGT áp dụng cho hàng hóa nhập khẩu (0%, 5%, 8% hoặc 10% theo Luật Thuế GTGT và văn bản hướng dẫn). Thực tế, nhiều mặt hàng có cùng công dụng nhưng khác mã HS sẽ chịu mức thuế GTGT khác nhau. 

Vì vậy, nếu áp sai mã HS, doanh nghiệp có thể phải nộp thuế GTGT cao hơn hoặc bị cơ quan thuế, hải quan truy thu và điều chỉnh sau thông quan.

Đối với kiểm tra chuyên ngành và giấy phép

Mã HS là căn cứ xác định hàng hóa có thuộc diện quản lý chuyên ngành hay không. Dựa trên mã HS, cơ quan hải quan quyết định việc kiểm tra chất lượng, kiểm dịch, an toàn thực phẩm, chứng nhận hợp quy hoặc yêu cầu giấy phép nhập khẩu từ các Bộ, ngành liên quan. 

Trường hợp áp sai mã HS, doanh nghiệp có thể bị yêu cầu bổ sung hồ sơ, kiểm tra lại hàng hóa, thậm chí tạm dừng thông quan, làm phát sinh chi phí và kéo dài thời gian giao hàng.

Hướng dẫn tra cứu mã HS hàng hóa chính xác

Tra cứu trên website của Tổng cục Hải quan Việt Nam

Bước 1: Truy cập vào vào công cụ hỗ trợ tra cứu HS code tại địa chỉ:

https://www.customs.gov.vn/index.jsp?pageId=24&id=NHAP_KHAU&name=Nh%E1%BA%ADp%20kh%E1%BA%A9u&cid=1201

Bước 2: Tra cứu HS code bằng 2 cách

Cách 1: Nhập vào chuỗi mã số để tìm kiếm theo mã số HS (phải nhập tối thiểu 4 số). Ví dụ: 0101

Đây là phương pháp tra cứu nhanh và hiệu quả, phù hợp khi bạn đã có định hướng ban đầu về mã HS. Nguồn tham khảo có thể là mã HS do nhà cung cấp gợi ý (chỉ nên dùng 6 số đầu, vì các số phía sau có thể khác nhau giữa các quốc gia), mã HS của các lô hàng tương tự trước đây, hoặc kết quả từ những công cụ tra cứu HS khác.

Cách 2: Nhập từ khoá để tìm kiếm trong mô tả hàng hoá. Ví dụ: Gia cầm

Ưu tiên sử dụng thuật ngữ kỹ thuật, pháp lý thay cho tên thương mại. Khi tra cứu, hãy tư duy theo ngôn ngữ của biểu thuế, tập trung vào bản chất. Nên bắt đầu với từ khóa ngắn và chung để định vị nhanh Chương, Nhóm phù hợp.
Ví dụ: 

• Thay vì tìm “bàn chải đánh răng” nên tìm “bàn chải”
• Thay vì tìm “bao bì giấy” có thể tra theo “túi và bao” hoặc “giấy và bìa”

Bước 3: Kéo xuống cuối trang, điền mã xác thực (Captcha), sau đó nhấn nút “Tìm kiếm” để hệ thống hiển thị kết quả tương ứng với thông tin bạn vừa nhập.

Sau khi tra cứu, hệ thống sẽ hiển thị các mã HS phù hợp với thông tin đã nhập. Người sử dụng cần đối chiếu mô tả hàng hóa để chọn mã HS đúng với thực tế lô hàng. 

Khi xem chi tiết, cần lựa chọn đúng loại hình thuế (nhập khẩu thông thường, ưu đãi hoặc ưu đãi đặc biệt) để xác định chính xác mức thuế và các chính sách đang áp dụng cho mã HS đó.

Sử dụng dịch vụ hỗ trợ tra cứu mã HS 

Trong thực tế, việc xác định mã HS thường gặp nhiều vướng mắc, nhất là với hàng hóa phức tạp hoặc lần đầu làm thủ tục. Để hạn chế sai sót ngay từ khâu phân loại, doanh nghiệp thường lựa chọn tư vấn từ các đơn vị có chuyên môn về nghiệp vụ hải quan.

Với kinh nghiệm xử lý hồ sơ xuất nhập khẩu cho nhiều nhóm hàng khác nhau, Tobe Logistics hỗ trợ doanh nghiệp xác định mã HS phù hợp và hoàn thiện thủ tục hải quan theo đúng quy định. 

Liên hệ Tobe Logistics qua hotline 028 3517 0898 để được tư vấn miễn phí và hỗ trợ thủ tục hải quan trọn gói, nhanh chóng và hiệu quả.

Những điểm cần lưu ý khi tra cứu và áp dụng mã HS

Trong quá trình tra cứu và xác định mã HS cho hàng hóa, doanh nghiệp cần chú ý đến các vấn đề sau:

Cập nhật biểu thuế mới nhất

Việc tra cứu mã HS cần thực hiện trên các nguồn chính thống, được cập nhật thường xuyên như website Tổng cục Hải quan Việt Nam, Biểu thuế xuất nhập khẩu hiện hành và các Nghị định, Thông tư của Bộ Tài chính. 

Do mã HS và biểu thuế thường xuyên được điều chỉnh theo các phiên bản HS mới của WCO và quy định trong nước, doanh nghiệp cần tra cứu thông tin mới nhất để tránh áp sai thuế suất và chính sách quản lý.

Kiểm tra kỹ mô tả hàng hóa

Mô tả sản phẩm càng rõ ràng, chi tiết về vật liệu, thành phần cấu tạo, công dụng chính, trạng thái hoàn thiện (hoàn chỉnh/chưa hoàn chỉnh), kích thước, phương pháp sử dụng thì việc tra cứu mã HS càng chính xác hơn. Đây là căn cứ đầu tiên để đối chiếu với các mô tả trong danh mục HS.

Không chỉ tên sản phẩm, người tra cứu cần trả lời các câu hỏi:

• Hàng hóa thuộc ngành nào?
• Là nguyên liệu, thành phẩm hay phụ kiện?
• Có thể thuộc nhiều nhóm khác nhau không?
• Thành phần và công dụng chính là gì?

Mô tả thiếu hoặc không chính xác là nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến tra cứu sai HS code, dẫn đến khai sai tờ khai hải quan, áp thuế thiếu và rủi ro pháp lý.

Kết luận

Qua bài viết này, Tobe Logistics hy vọng đã mang đến những thông tin hữu ích về mã HS, các quy tắc phân loại cũng như những lưu ý quan trọng khi tra cứu mã HS trong hoạt động xuất nhập khẩu. Nếu doanh nghiệp cần tư vấn mã HS hoặc sử dụng dịch vụ hải quan trọn gói, vui lòng liên hệ Tobe Logistics để được hỗ trợ nhanh chóng.

​Thông tin liên hệ

CÔNG TY TNHH GIAO NHẬN QUỐC TẾ TƯƠNG LAI

• Địa chỉ: Lầu 2, Tòa Nhà PN Techcons, Số 48 Hoa Sứ, Phường 07, Quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
• Hotline: 02835170898
• Email: henry@tobelogictics.com.vn
• Website: tobelogictics.com.vn