ENG
CHN
Trong hoạt động xuất nhập khẩu, vận đơn đường biển không chỉ xác nhận việc vận chuyển hàng mà còn liên quan đến quyền nhận hàng và cách giải phóng hàng tại cảng đích. Hai loại chứng từ thường gặp là Seaway Bill và Bill of Lading. Dù có nhiều điểm tương đồng, chức năng và cách sử dụng của chúng lại khá khác nhau.
Seaway Bill và Bill of Lading có vai trò gì trong vận tải biển?
Cả Seaway Bill và Bill of Lading đều được sử dụng trong vận chuyển hàng hóa bằng đường biển. Hai chứng từ đều thể hiện những thông tin cơ bản của lô hàng, các bên tham gia và điều kiện vận chuyển. Tuy nhiên, điểm khác biệt quan trọng nằm ở tính chuyển nhượng, quyền đối với hàng hóa và cơ chế nhận hàng.
Sea Waybill
Seaway Bill (SWB) là chứng từ vận tải không chuyển nhượng, được dùng để xác nhận việc người vận chuyển đã nhận hàng và thực hiện vận chuyển theo thỏa thuận. SWB không được xem là chứng từ sở hữu hàng hóa và không được thiết kế để chuyển quyền đối với hàng cho một bên khác.
Với loại chứng từ này, người nhận hàng được xác định rõ trên chứng từ và việc giải phóng hàng không phụ thuộc vào việc xuất trình bản gốc Seaway Bill như cơ chế thường gặp với Original Bill of Lading. Điều này giúp quy trình chứng từ trong một số giao dịch đơn giản hơn.
Bill of Lading
Bill of Lading (B/L) là một dạng vận đơn đường biển do người vận chuyển phát hành cho người gửi hàng. B/L có thể thực hiện nhiều chức năng, trong đó thường bao gồm xác nhận nhận hàng, bằng chứng về hợp đồng vận chuyển và trong một số trường hợp là chứng từ sở hữu.
Tùy loại, B/L có thể là negotiable Bill of Lading hoặc non-negotiable Bill of Lading. Vì vậy, không nên hiểu mọi loại B/L đều có khả năng chuyển nhượng giống nhau.
So sánh giữa Seaway Bill và Bill of Lading
Nếu chỉ nhìn vào thông tin trên chứng từ, Seaway Bill và B/L có nhiều điểm tương đồng. Nhưng trong nghiệp vụ xuất nhập khẩu, sự khác nhau về chức năng pháp lý sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cách doanh nghiệp kiểm soát và nhận hàng.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Bảng trên có thể xem là cách phân biệt nhanh, nhưng khi xử lý một lô hàng cụ thể vẫn cần kiểm tra yêu cầu của hãng tàu, hợp đồng mua bán và phương thức thanh toán.
Quyền sở hữu hàng hóa
Đây là một trong những điểm quan trọng nhất khi phân biệt Seaway Bill và Bill of Lading. Seaway Bill không phải chứng từ sở hữu nên không được sử dụng để chuyển quyền đối với hàng hóa trong quá trình vận chuyển.
Trong khi đó, một số loại B/L có chức năng chứng từ sở hữu. Điều này tạo ra cơ chế kiểm soát hàng hóa thông qua việc nắm giữ và chuyển giao chứng từ trong các giao dịch phù hợp.
Khả năng chuyển nhượng
Seaway Bill gắn với người nhận hàng được chỉ định và không được thiết kế để chuyển nhượng. Vì vậy, nếu lô hàng cần được bán lại hoặc chuyển quyền cho một bên khác trong quá trình vận chuyển, SWB có thể không đáp ứng được mục đích kiểm soát chứng từ của giao dịch.
Ngược lại, negotiable Bill of Lading có thể được chuyển nhượng theo cơ chế áp dụng đối với loại vận đơn đó. Đây là lý do B/L thường xuất hiện trong những giao dịch có yêu cầu kiểm soát quyền đối với hàng hóa.
Thủ tục nhận hàng
Cơ chế nhận hàng cũng là điểm dễ nhận thấy trong thực tế. Với Seaway Bill, consignee được xác định trên chứng từ có thể nhận hàng theo quy trình release của carrier mà không phải xuất trình bản gốc SWB vật lý.
Với Original Bill of Lading có tính chuyển nhượng, việc giao hàng thường gắn với yêu cầu xuất trình bộ vận đơn gốc hợp lệ theo quy trình của carrier. Vì vậy, nếu chứng từ gốc chưa đến nơi trong khi hàng đã cập cảng, doanh nghiệp có thể phát sinh thêm thời gian xử lý.
Khi nào Seaway Bill phù hợp với lô hàng xuất nhập khẩu?
Seaway Bill thường phù hợp với các giao dịch mà người nhận đã được xác định rõ và không có nhu cầu chuyển nhượng hàng hóa trong quá trình vận chuyển. Trường hợp này thường gặp khi người mua và người bán đã có quan hệ hợp tác tương đối ổn định và hai bên không cần kiểm soát hàng thông qua chứng từ sở hữu.
SWB cũng phù hợp khi doanh nghiệp muốn giảm bớt việc quản lý và luân chuyển bộ chứng từ gốc. Tuy nhiên, lựa chọn này vẫn cần được xem xét cùng hợp đồng, phương thức thanh toán và yêu cầu của hãng tàu.
Khi nào nên sử dụng Bill of Lading?
Bill of Lading thường được cân nhắc khi giao dịch cần kiểm soát quyền đối với hàng hóa hoặc có khả năng chuyển nhượng hàng trong quá trình vận chuyển. B/L cũng phù hợp hơn trong những trường hợp chứng từ vận tải có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát giao nhận hoặc hỗ trợ các điều kiện thanh toán thương mại.
Nếu doanh nghiệp sử dụng negotiable B/L, việc phát hành, lưu giữ, ký hậu và chuyển giao chứng từ cần được thực hiện chính xác vì nó liên quan đến quyền đối với hàng hóa.
Ngược lại, với non-negotiable B/L, cơ chế xử lý sẽ khác và không nên đánh đồng với negotiable B/L. Đây là lý do bộ phận xuất nhập khẩu cần xác định rõ loại B/L trước khi hoàn tất hướng dẫn phát hành vận đơn.
>>> Xem thêm Vận chuyển đường biển là gì? Quy trình và lợi ích cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu
Vận đơn đường biển ảnh hưởng thế nào đến quá trình nhận hàng?
Việc lựa chọn vận đơn đường biển ngay từ đầu có thể ảnh hưởng đến quy trình phối hợp giữa shipper, consignee, carrier và các bên liên quan khi hàng cập cảng. Chỉ một sai sót về loại chứng từ hoặc thông tin người nhận cũng có thể khiến quá trình release hàng phát sinh thêm bước xử lý.
Cơ chế release hàng với Seaway Bill
Với Seaway Bill, hàng có thể được release cho consignee được chỉ định theo quy trình của carrier mà không cần xuất trình bản gốc SWB vật lý. Vì không phải chứng từ sở hữu nên cơ chế này đơn giản hơn đối với những giao dịch không cần chuyển nhượng hàng hóa.
Tuy vậy, doanh nghiệp vẫn phải đảm bảo thông tin consignee và các dữ liệu trên chứng từ chính xác trước khi tàu đến cảng đích.
Cơ chế release hàng với Original Bill of Lading
Với Original Bill of Lading, đặc biệt là negotiable B/L, carrier thường kiểm soát việc giao hàng dựa trên bộ vận đơn gốc hợp lệ theo điều kiện áp dụng. Vì vậy, việc gửi và quản lý chứng từ gốc là một phần quan trọng của quá trình giao nhận.
Trong một số trường hợp, doanh nghiệp có thể sử dụng Telex Release theo quy trình của carrier để giải phóng hàng mà không cần người nhận xuất trình bộ vận đơn giấy tại cảng. Tuy nhiên, Telex Release là một cơ chế release riêng và không đồng nghĩa với Seaway Bill.
Vai trò của consignee và chứng từ liên quan
Consignee là bên được chỉ định nhận hàng, nhưng cách carrier xác định quyền nhận hàng phụ thuộc vào loại chứng từ được sử dụng.
Ngoài B/L hoặc SWB, một lô hàng nhập khẩu còn liên quan đến nhiều loại chứng từ như commercial invoice, packing list, chứng từ hải quan và Delivery Order. Vì vậy, thông tin về shipper, consignee, mô tả hàng hóa, cảng đi và cảng đến cần được kiểm tra thống nhất giữa các chứng từ.
Kết luận
Seaway Bill và Bill of Lading đều là những chứng từ quan trọng trong vận tải biển nhưng phục vụ những mục đích khác nhau. Khác biệt cốt lõi nằm ở việc Seaway Bill không phải chứng từ sở hữu và không có tính chuyển nhượng, trong khi Bill of Lading có thể đảm nhận chức năng chứng từ sở hữu và chuyển nhượng tùy loại.
Vì vậy, lựa chọn vận đơn đường biển không nên chỉ dựa trên việc loại nào xử lý nhanh hơn. Doanh nghiệp cần xem xét bản chất giao dịch, người nhận hàng, khả năng chuyển nhượng, phương thức thanh toán và mức độ kiểm soát đối với hàng hóa.
Trước khi phát hành chứng từ, bộ phận xuất nhập khẩu nên kiểm tra kỹ consignee, điều khoản mua bán, phương thức thanh toán, loại vận đơn và yêu cầu release của carrier. Làm rõ những yếu tố này từ đầu sẽ giúp giảm nguy cơ sai chứng từ và hạn chế vướng mắc khi hàng về cảng.
Thông tin liên hệ
CÔNG TY TNHH GIAO NHẬN QUỐC TẾ TƯƠNG LAI
- Địa chỉ: Lầu 2, Tòa Nhà PN Techcons, Số 48 Hoa Sứ, Phường 07, Quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
- Hotline: 02835170898
- Email: henry@tobelogictics.com.vn
- Website: tobelogictics.com.vn
